malper - pirs , peyv, gotin, peyv , muzik û hwd. - Recent questions tagged kîmya

Feromon (pheromone)ên ajalan çi ne û çi dikin?

Thu, 03 Sep 2026 21:50:03 +0000

Feromon (pheromone) maddeyên kîmyayî ne ku ji laş tên derxistin û tevgera organîzmayên heman cureyî bandor dikin. Di heyvokên (karincayên) de rêçikê xwarinê diyar dikin. Di pir ajalên de nîşana zayendî didin. Di mirovan de heya rola wan hîn e îlmî tê lêkolîn kirin.

Reaksiyona senteza (kombînasyon) kîmyayî çi ye?

Wed, 26 Aug 2026 21:00:04 +0000

Di reaksiyona sentezê de du an zêdetir madeyan bi hev ve didin û yek madeya nû çêdikin: A + B → AB. Mînak: 2H₂ + O₂ → 2H₂O. Di çêkirina pêkhateyên kîmyayî yên nû de bingehî ye. Di pîşesaziyê de gelek tiştên kêrhatî bi vî awayî têne çêkirin.

Biyojeokîmya (Biogeochemistry) çi ye û sêalîbûna biyolojî, jeolojî û kîmyayê çi nîşan dide?

Mon, 24 Aug 2026 21:00:05 +0000

Biyojeokîmya (Biogeochemistry) çi ye û sêalîbûna biyolojî, jeolojî û kîmyayê çi nîşan dide?

Biyojeokîmya (Biogeochemistry) kêr çi tê û di şopandina gerokên kîmyewî yên mîna karbon an nîtrojenê yên di nav zindeweran de çawa tê bikaranîn?

Interaksiyona navbera maddeya organîk û qatên erdê çawa dixebite?

Bilyona gelan xwê çawa di ava behrê de hindik dimînin?

Mon, 17 Aug 2026 22:50:03 +0000

Behr xwêdar e ji ber çemên ku madeyên mîneralê ji serê bejahî dihejirînin û di behrê de diman. Evaporasyon ava pak dike û xwê dimîne. Di mîlyaran salan de xwê kom bûye. Nêzîkî 3.5% xwê di avê de ye, bi giranî NaCl.

Guherîna girêdanên di navbera atoman de di dema pêvajoya Kîmyewî (Chemical) de çawa dixebite?

Thu, 13 Aug 2026 22:10:03 +0000

Kîmyewî (Chemical) çi ye û di asta molekulî de çi diyar dike?

Kîmyewî (Chemical) kêr çi tê û di pênasekirina pêkhate û reaksiyonên maddeyê de çawa tê bikaranîn?

Guherîna girêdanên di navbera atoman de di dema pêvajoya kîmyewî de çawa dixebite?

Di kîmyayê de 'isothermal titration calorimetry (ITC)' çi ye?

Sun, 09 Aug 2026 21:00:03 +0000

ITC termodynamîka têkiliya di navbera du molekulan de pîvandê dike — di germahiya sabît de. Germahiya ku di têkiliyê de tê berdan an girtin tê pîvandin. ΔH, ΔG û ΔS bi yekcarî tê diyarkirin. Di teşhîskirina pêwendiya derman-protein de bingehî ye.

Çima çelik (çelik) ji hesin xurttir e?

Fri, 07 Aug 2026 22:15:03 +0000

Çelik aliyazê ya hesinê ye ku ji sedî 0.02-2.1 karbon hildigire. Karbona piçûk avahiya krîstalê diguhere û hin tevgerên dislokasyon (dislocation)ê girte dike. Hekêla martensite, bainite, pearlite ji germkirinê û sar (SAR (Synthetic Aperture Radar))kirinan diqeliçe û taybetmendiyên cûda didin.

Girêdana hîdrojenê çi ye?

Mon, 03 Aug 2026 21:00:04 +0000

Girêdana hîdrojenê eleqeya di navbera atomek H û atomeke elektron (electron)egatîv (F, O, N) de ye. Di avê de xurt e û sedem e ku germahiya xulayê ya avê bilind be. Di DNA (DNA (Deoxyribonucleic Acid))-yê de bazên nîtrojenî bi hev ve girêdide. Di proteîn (protein)an de şeklê 3D-yê diyar dike.

Îzotop çi ne?

Mon, 06 Jul 2026 17:16:40 +0000

Îzotop atomên heman hêmanî ne ku hejmara nêtron (neutron)ên wan cûda ye. Proton (proton) heman e, nêtron cûda. Karbona-12 û Karbona-14 îzotop in. Hin îzotop nîşkeft in. Karbona-14 di datebandina arkeolojîk de tê bikaranîn.

Formûl çi ye û di zanistê de ji bo çi tê bikaranîn?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000

Formûl, nîşandana kurtekirî ya pêkhateyeke kîmyewî an jî têkiliyeke matematîkî ye.

Formûl alîkariya zanyaran dike ku têkiliyên tevlihev bi hêsanî diyar bikin.

Element di kîmyayê de çi ye?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:49 +0000

Element, maddeyeke kîmyewî ya paqij e ku bi rêyên kîmyewî dabeşî maddeyên sadetir nabe.

Her elementek di tabloya periyodîk de xwedî hejmareke atomî ya taybet e.

Molekul çi ye û çawa ava dibe?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000

Molekul, yekeya kîmyewî ye ku ji girêdana du an zêdetir atoman bi hev re ava dibe.

Molekul bingeha avakirina maddeyên tevlihev ên di xwezayê de ne.

Atom çi ye û bingeha materyalê çi ye?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000

Atom, yekeya herî piçûk a maddeyê ye ku taybetmendiyên kîmyewî yên elementekê hildigire.

Atom ji proton, nîtron û elektronên ku li dora navokê dizivirrin pêk tê.

Kîmya çi ye û qadên wê çi ne?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:48 +0000

Kîmya, zanista ku li ser avahî, taybetmendî û guherînên maddeyê lêkolîn dike ye.

Kîmya tekiliyên navbera elementan û reaksiyonên ku pêk tên analîz dike.