https://www.malper.net/peyv/fizik Powered by Question2Answer https://www.malper.net/2961/cuwama-newton-u-cuwama-newtonian-ne-ci-ne Cuwamaya Newton: berxwedan bi lez xêzî zêde dibe (mînak av, dirav). Cuwamaya ne-Newtonian: berxwedan bi lez ne xêzî ye. Ketchup dema hêz lê tê kirin bilez diherike, oobleck (nîşaste û av) dema hêz lê tê kirin hişk dibe. https://www.malper.net/2961/cuwama-newton-u-cuwama-newtonian-ne-ci-ne Thu, 03 Sep 2026 23:00:04 +0000 https://www.malper.net/3593/di-fizike-de-fiber-bragg-grating-ci-ye Torên Bragg ên fîberê strukturên di fîbera optîkî de ne ku hin frekans (frequency)ên ronahiyê vedigerînin û yên din derbas dikin. Di senzoran de (germahî, zext) û di fîlterên telekomunîkasyonê û lazer (laser)an de tê bikaranîn. https://www.malper.net/3593/di-fizike-de-fiber-bragg-grating-ci-ye Sun, 30 Aug 2026 22:20:03 +0000 https://www.malper.net/3416/di-fizike-de-plasma-oscillation-u-plasmon-plasmon-ci-ne Dema elektron (electron)a di plazma (plasma)yê an metalê de yekcarê tê rakirin, bi frekans (frequency)a taybet (frekansa plasma) diloqe. Kuantum (quantum)a van lorzinan 'plasmon (plasmon)' e. Di elektronîkê de di hilberîna ronahiya UV, biosensorê û SERS de tê bikaranîn. https://www.malper.net/3416/di-fizike-de-plasma-oscillation-u-plasmon-plasmon-ci-ne Thu, 27 Aug 2026 22:25:03 +0000 https://www.malper.net/3662/di-fizike-de-nitrogen-vacancy-center-in-diamond-ci-ye Navenda NV di elmasan de kêmasiyek e ku atomên nîtrojenê û valahiyek di tora karbonê de pêk tîne. Di germahiya ode de spin (spin)ê (spin) xwe diparêze û dikare weke qubit bê bikaranîn. Di pîvandina qadê magnêtîk a birzî (magnetometriya kuantum (quantum)ê) de tê bikaranîn. https://www.malper.net/3662/di-fizike-de-nitrogen-vacancy-center-in-diamond-ci-ye Tue, 25 Aug 2026 22:25:03 +0000 https://www.malper.net/2823/leza-navin-average-velocity-leza-gave-instantaneous-velocity Leza navîn (average velocity) dûrahiya tevahî dabeşî demê ye. Leza gavê (instantaneous velocity) jî leza di gaveke pir piçûk a demê de ye. Di herikîna rasterast de ew heman in, lê di herikîna guherbar de cuda dibin. Di hesabê de leza gavê werdigire derveyê (turev) tê bikaranîn. https://www.malper.net/2823/leza-navin-average-velocity-leza-gave-instantaneous-velocity Sat, 22 Aug 2026 22:25:03 +0000 https://www.malper.net/3236/teoriya-tekiliye-civaki-social-network-theory-zaniste-giredayi Teoriya tevna civakî têkiliyên di navbera kesane, rêxistina an tiştên cûda de lêdikole. Di fîzîkê de pergalên tevlihev bi vî awayî têne analîz kirin. Belav bûna nexweşiyê, agahî û innovasyonê bi rêya tevna civakî diqewime. https://www.malper.net/3236/teoriya-tekiliye-civaki-social-network-theory-zaniste-giredayi Thu, 20 Aug 2026 21:00:04 +0000 https://www.malper.net/3281/di-fizike-de-heisenberg-microscope-tecrubeyi-ci-nisan-dide Tecrûbeya xeyalî ya Heisenberg: ji bo pîvandina cihê elektron (electron)ê, divê tîrêjê wê bikevine, lê ev leza wê diguhere. Energiya bilindtir = cih deqetir, lê lez bêtir diguhere. Ev pîrêza binyatê ya prensîba belirsîziyê e. https://www.malper.net/3281/di-fizike-de-heisenberg-microscope-tecrubeyi-ci-nisan-dide Wed, 19 Aug 2026 23:45:02 +0000 https://www.malper.net/2746/heza-navende-centripetal-force-ci-ye Hêza navendê hêza ku cismek di rêça xelekî de digire û ber bi navend ve dikişîne ye. Formulaya wê F=mv²/r ye. Mînak: kevirê ku bi têlê dizivire û gerstêrkên ku li dora stêrkan dizivirin. https://www.malper.net/2746/heza-navende-centripetal-force-ci-ye Sat, 15 Aug 2026 23:00:04 +0000 https://www.malper.net/3029/gravitasyon-gravitation-kuantum-quantum-ci-ye-cima-zehmet Gravîtasyon (gravitation)a kuantum (quantum) teoriyeke ku gravîtasyonê (gravitation) bi prensîbên mekanîka kuantumê rave bike ye û hîn nehatiye çêkirin. Relatîvîteya geştî û mekanîka kuantumê ji hev re xelet in. String theory û gravity vektora herdu nêzîkatiyên serkeftî ne lê hîn bêdelîl in. https://www.malper.net/3029/gravitasyon-gravitation-kuantum-quantum-ci-ye-cima-zehmet Tue, 11 Aug 2026 23:25:03 +0000 https://www.malper.net/3693/di-fizike-de-magneto-caloric-effect-ci-ye Effekta magneto-kalorîk: qada magnêtîk a ku li ser hin materyalan tê dan germahiya wan diguhere. Di sar (SAR (Synthetic Aperture Radar))kerên magnêtîk de enerjî (energy)ya kêm tê bikaranîn. Di germahiyên nêzîkî sifira mutleq (absolute zero) de û di teknolojiya şêraze û sarkerên nûjen de bikaranîna wan heye. https://www.malper.net/3693/di-fizike-de-magneto-caloric-effect-ci-ye Fri, 07 Aug 2026 23:10:03 +0000 https://www.malper.net/2963/fizika-madeye-ya-nermik-madeye-nermik-soft-matter-fizigi-ci Madeyê nermik maddeyên ku di navbera şilav û hişk de ne lêdikole: polîmer (polymer), kolloîd (colloid), cuwam, biyolojîk membran. Germahiya ode wan biguhere bes e. Di teknolojiya xwarinê, dermanan û madeyên nû de girîng e. https://www.malper.net/2963/fizika-madeye-ya-nermik-madeye-nermik-soft-matter-fizigi-ci Tue, 04 Aug 2026 23:00:03 +0000 https://www.malper.net/3115/di-fizike-de-chaos-attractor-ci-ye Attractor di pergala kaosê de rewşeke/nexşeyeke ku pergal bi ser dikeve û ligirêyê lê dizivire. Strange attractor (Lorenz attractor mînak) geometry ya tevlihev û ne-periyodîk heye. Di meteorolojiyê, dil lêdanê û elektron (electron)îkê de tê dîtin. https://www.malper.net/3115/di-fizike-de-chaos-attractor-ci-ye Tue, 04 Aug 2026 22:20:03 +0000 https://www.malper.net/3047/cerxa-carnot-ci-ye-u-cima-giring-e Çerxa Carnot motorê germê ya îdeal e ku çar gav pêk tê: du xêzixên izotermîk û du izentropî (entropy)k. Vererasthatina herî bilind a teorîk diyar dike: η = 1 - T_kêm/T_germ. Motorên rastîn hemû ji vê kêmtir in. Di endezyariya germê de standard e. https://www.malper.net/3047/cerxa-carnot-ci-ye-u-cima-giring-e Mon, 03 Aug 2026 06:05:03 +0000 https://www.malper.net/3142/effekta-meissner-meissner-effect-di-supirgihandine-de-ci-ye Dema supirgihandor ji germahiya kritîk sar (SAR (Synthetic Aperture Radar))tir bibe, qada magnêtîk ji hundurê madeyê tê avêtin. Ev effekta Meissner (Meissner effect) e. Ji ber vê yekê magnet li ser supirgihandorê dipike (levitation). Di testa tespîtkirina supirgihandinê de tê bikaranîn. https://www.malper.net/3142/effekta-meissner-meissner-effect-di-supirgihandine-de-ci-ye Mon, 03 Aug 2026 04:40:03 +0000 https://www.malper.net/2988/rezonans-resonance-ci-ye Rezonans (resonance) dema pergalek di frekans (frequency)a xwe ya xwezayî de tîrêj digire lêdizivire û lerizîna wê pir bilind dibe. Kerpîça ku bi dengê rast tê şikandin, Tacoma Narrow bridge ku di ba de hilweşiya mînak in. Di muzîkê de amûrên muzîkê bi rezonansê xweya dengbêjiyê çêdikin. https://www.malper.net/2988/rezonans-resonance-ci-ye Sun, 02 Aug 2026 07:19:53 +0000