malper - pirs , peyv, gotin, peyv , muzik û hwd. - Recent questions tagged biyolojî

Di biyolojiyê de 'desiccation tolerance' çi ye?

Fri, 04 Sep 2026 21:00:04 +0000

Toleransa xişkiyanê (desiccation tolerance) kapasîteya organîzmayan a sax mana piştî windakirina tevahiya avê ye. Tardigrad, hin nebat (resurrection plants), tohumên hin nebatan û hin bakterî vê kapasîteyê hene. Di lêkolîna parastina jiyanê di şertên zor de girîng e.

Feromon (pheromone)ên ajalan çi ne û çi dikin?

Thu, 03 Sep 2026 21:50:03 +0000

Feromon (pheromone) maddeyên kîmyayî ne ku ji laş tên derxistin û tevgera organîzmayên heman cureyî bandor dikin. Di heyvokên (karincayên) de rêçikê xwarinê diyar dikin. Di pir ajalên de nîşana zayendî didin. Di mirovan de heya rola wan hîn e îlmî tê lêkolîn kirin.

Dîfuzyona hêsankirî (facilitated diffusion) çi ye?

Mon, 31 Aug 2026 22:35:03 +0000

Hin madde bêenerjî lê bi alîkariyê derbas dibin. Dîfuzyona hêsankirî (facilitated diffusion) çi ye?
Çawa proteînên kanal (channel proteins) û proteînên hilgir (carrier proteins) alîkariyê dikin?
Cudahiya wê ji dîfuzyona sade çi ye?
Ji bo facilitated diffusion gelo dîfuzyona hêsankirî karşiyeke guncan e, an tu peyveke din pêşnîyar dikî?

Enzîma DNA polimeraz çi dike?

Fri, 28 Aug 2026 23:15:03 +0000

DNA polimeraz enzîmeke ku di ducarkirina DNA de dibe. DNA'yê bixwîne û zincîreke nû çêdike. Di her şaneyê de dema şane dabeş dibe, DNA'ya tevahî divê were kopî kirin. Ev enzîm xeletiyên kopîkirinê jî rast dike.

Biyojeokîmya (Biogeochemistry) çi ye û sêalîbûna biyolojî, jeolojî û kîmyayê çi nîşan dide?

Mon, 24 Aug 2026 21:00:05 +0000

Biyojeokîmya (Biogeochemistry) çi ye û sêalîbûna biyolojî, jeolojî û kîmyayê çi nîşan dide?

Biyojeokîmya (Biogeochemistry) kêr çi tê û di şopandina gerokên kîmyewî yên mîna karbon an nîtrojenê yên di nav zindeweran de çawa tê bikaranîn?

Interaksiyona navbera maddeya organîk û qatên erdê çawa dixebite?

Nebatên gûzikdar çawa dixebitin?

Sun, 23 Aug 2026 21:55:03 +0000

Nebatên gûzikdar (karnivorë) di axên kêm-nîtrojenê de dijin û ji bo nîtrojenê mîrovan dikujin. Dionaea muscipula (mûşikgir) du pel hene ku dema tê rakirin didigire. Nepenthes pêşkên girêdayî tije av û kîmyasal dike. Di avhewaya tenik de pêş ketine.

Kontrola çerxê û penceşêr (cell cycle control and cancer)

Sun, 09 Aug 2026 23:05:03 +0000

Gava kontrola çerxê xera bibe, encam giran e. Çima dabeşbûna bêkontrol (uncontrolled division) dibe sedema penceşêrê (cancer)?
Rola genên kontrolê (regulatory genes) çi ye?
Girêdana navbera xalên kontrolê û pêşîlêgirtina tumoran çi ye?
Ji bo cancer gelo penceşêr an şêrpence baştir e; tu çi pêşnîyar dikî?

Çi ye teoriya 'punctuated equilibrium' di evolûsyon (evolution)ê de?

Sat, 08 Aug 2026 23:10:03 +0000

Gould û Eldredge kêşan (momentum) kirin ku evolûsyon (evolution) ne hertim hêdî û berdewam e. Di dirêj demên sabîtiyê de cureyên hindik diguhere, piştre di qonaxên kurt de guhertinan mezin çêdibe. Fosîlên ku di cihên navbera nîşan dikin kêm in ji ber ev pêvajoyê.

Çima zebra toreyek hene?

Tue, 04 Aug 2026 21:00:04 +0000

Teoriyên gelek hene: 1. Bi rêya torekan hin tewrên gêr û mêşan ditewîne. 2. Ji bo naskirina endamên koma xwe. 3. Di serma û germa de termoregulayon. Lêkolînên nûjen nîşan didin ku toreyên li tevgera mêşan asteng dikin — gêr nakarin li ser zebrayan daneyên ronahiyê nas bikin.

Di biyolojiyê de 'ph (pH)enotypic plasticity' çi ye?

Sun, 02 Aug 2026 21:07:53 +0000

Plastîsîteya fenotipîk kapasîteya organîzmayekê ya ku ji genoma heman xwediyê çend fenotipên cûda pêşxîne li gorî şertên hawîrdorê. Nîmûne: dûpreman û pîlên ku şeklê xwe li gorî germahiyê diguhere. Di fêmkirina adaptasyon (adaptation)a bilez de girîng e.

Sîtoiskelet (cytoskeleton) çi ye û çi erk hene?

Wed, 15 Jul 2026 00:10:40 +0000

Sîtoiskelet (cytoskeleton) tora lîfên proteînî ya di nav hucreyê de ye. Erkên wê yên sereke çi ne?
Çawa sîtoiskelet şeklê hucreyê (cell shape) diparêze?
Rola wê di tevgera hucreyê (cell movement) de çi ye?
Gelo peyva sîtoiskelet ji bo cytoskeleton wergerek rast e, an tu peyveke kurdîtir pêşnîyar dikî?

Pompaya sodyûm-potasyûmê (sodium-potassium pump)

Wed, 15 Jul 2026 00:10:29 +0000

Nimûneya herî naskirî ya veguhastina aktîf pompaya sodyûm-potasyûmê ye. Pompaya sodyûm-potasyûmê (sodium-potassium pump) çawa kar dike?
Çend îyonên sodyûm (sodium) derdixe û çend îyonên potasyûm (potassium) dixe hundir?
Çima ev pompa ji bo hucreyên demarî girîng e?
Ji bo sodium-potassium pump gelo pompaya sodyûm-potasyûmê gotinek e guncan e, an peyveke din tê pêşnîyarkirin?

Ekzositoz û veşartina maddeyan (exocytosis and secretion)

Wed, 15 Jul 2026 00:10:13 +0000

Hucre bi ekzositozê madde dişîne derve. Çawa vezîkul (vesicles) bi zarê hucreyê (cell membrane) re dibin yek?
Çi maddeyên wek hormon (hormones) û enzîm (enzymes) bi ekzositozê tên veşartin?
Girêdana navbera ekzositoz û hucreyên demarî çi ye?
Peyva secretion bi kurdî çawa tê dayîn, gelo veşartin têra xwe rast e?

Anatomî çi ye û laşê mirov çawa lêkolîn dike?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000

Anatomî, şaxê biyolojîyê ye ku li ser avahiya hundurîn û fîzîkî ya zindeweran lêkolîn dike.

Anatomî cîh û pêwendiya organên di laşê mirov û ajalan de eşkere dike.

Mîkroskop çi ye û ji bo çi tê bikaranîn?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000

Mîkroskop, amûreke optîkî ye ku ji bo dîtina tiştên pir piçûk ên ku bi çavan nayên dîtin tê bikaranîn.

Mîkroskop rê li ber vedîtina hucre û mîkroorganîzmayan vekir.

Bakterî çi ye û bandora wê li ser tenduristiyê çi ye?

Sun, 05 Jul 2026 18:18:50 +0000

Bakterî, organîzmayên mîkroskopî yên yek-hucreyî ne ku di her derê gerdûnê de hene.

Hinek bakterî diben sedema nexweşiyan, lê hinek jî ji bo pergala herisînê bikêr in.

Geşedan di biyolojîyê de çi ye?